Od ostatnich kilku lat powszechny wśród osób pracujących kreatywnie stał się strach związany z obniżeniem wartości ich pracy i umiejętności przez narzędzia AI. Naturalnie rodzi się więc pytanie, które jeszcze kilka dekad temu byłoby nie do pomyślenia: czy komputer jest zdolny do samodzielnego stworzenia czegoś zupełnie nowego?

Komputer

Historycznie słowo "komputer" określało manualną pracę, którą trudniły się przede wszystkim kobiety. Polegała na rozwiązywaniu złożonych równań, które były potrzebne do zastosowań wojskowych, przemysłowych czy innych. W miarę postępów technicznych to samo słowo zaczęło kojarzyć się z niezwykle zaawansowanymi maszynami, najpierw zajmującymi spore pomieszczenia, dzisiaj mogących zmieścić się w plecaku. Nie mniej natura zadań, jakie mają wykonywać, pozostała niezmieniona.

Fundamentalnie wykonują jedynie w pełni określone, deterministyczne algorytmy manipulujące danymi.

Twórczość i od-twórczość

W tej perspektywie może się wydawać oczywistym, że praca kreatywna jest czymś zupełnie odmiennym, niemożliwym do zmatematyzowania i opisania jako algorytm. Nie jest możliwe napisanie szczegółowej instrukcji, według której można namalować niezwykły obraz albo napisać porywającą powieść. Istnieją pewne schematyczne elementy rzemiosła, które faktycznie można uznać za techniczne aspekty twórczości. Czy można jednak uznać, że genialna sztuka jest jedynie efektem świetnego warsztatu? Niektóre dzieła oparte wyłącznie o od-twórczość mogą faktycznie nie przekazywać niczego na warstwie ideowej czy emocjonalnej. Sztuka wysoka wymaga jednak stworzenia czegoś nowego, poruszającego nie tylko technicznymi umiejętnościami ale rozbudowaną, poruszającą treścią.

Automatyzacja

Które aspekty tak określonej pracy kreatywnej mogłaby przejąć maszyna? Maszyny zdają się przejmować coraz więcej umiejętności czysto technicznych, jak generowanie gotowych obrazów czy pisanie tekstów, jednak stoją za nimi wyłącznie modele statystyczne opisane jako kod komputerowy. Stwierdzenie, że model jest zdolny do całkowitego zastąpienia artysty byłoby równoznaczne z przyjęciem, że dostatecznie złożony algorytm jest zdolny do myślenia, kreacji i technicznego wykonania. Należałoby wtedy przyjąć, że kreatywność nie jest cechą ani umiejętnością, ale efektem całkowicie losowego błądzenia. Ewidentnym jest, że maszyny zaczynają być zdolne do przejmowania części lub całości procesu wykonawczego. To dobrze. Wiele moich doświadczeń z tworzeniem polegało na testowaniu różnych pomysłów i odrzucaniu znacznej większości. Teraz każda podejmowana próba może wymagać znacznie mniejszej inwestycji czasowej.

Jak żyć

Podejdź do AI jako kolejnego narzędzia, które może wesprzeć twoją pracę, nie jako konkurenta, który całkowicie ją odbierze. Twierdzenie, że model zastąpi pracownika jest naiwne — jednak artysta całkowicie wyrzekający się nowych technologii może faktycznie zostać w tyle za konkurencją. Spróbuj zautomatyzować najbardziej monotonne, powtarzalne elementy swojej pracy. Nie polegaj na AI całkowicie, nie bój się jej, tylko skorzystaj z nowych usprawnień w takim stopniu, w jakim możesz.